Heeft u hond of kat last van overgewicht?

Overgewicht komt veel voor bij honden en katten, met alle gezondheidsrisico’s vandien. Deze pagina geeft u meer informatie over overgewicht bij huisdieren. Hoe huisdieren te zwaar worden, waarom dit een probleem is en wat u eraan kunt doen om ze weer op hun gezonde, ideale gewicht te krijgen.

Wat is overgewicht?

Overgewicht is een overmatige ophoping van vet in het lichaam. Overgewicht ontstaat doordat de hond of kat meer energie opneemt dan hij verbruikt. De calorieën uit de voeding die het dier niet nodig heeft voor zijn dagelijkse bezigheden worden opgeslagen als vet. Als het lichaamsgewicht van het dier minder dan 15% boven het ideale gewicht is, wordt van overgewicht gesproken. Als het lichaamsgewicht van het dier 15% of meer boven het ideale gewicht is, spreken we zelfs van vetzucht of obesitas. Bij meer dan 30% van de honden en katten in Nederland is sprake van overgewicht of vetzucht. Te veel eten in combinatie met te weinig beweging is de meest voorkomende oorzaak van overgewicht. Het geven van tafelresten of tussendoortjes vergroot daarbij het probleem. Jonge dieren die meer energie met de voeding opnemen dan ze nodig hebben, krijgen later vaak last van overgewicht. Bovendien lopen pups
die te zwaar zijn een groter risico van het krijgen van bot of gewrichtsproblemen. Daarnaast neemt het gewicht meestal toe na sterilisatie of castratie, als de voedselopname van het dier niet verandert. Dit kan komen doordat de hormoonhuishouding van het lichaam na sterilisatie of castratie verandert en het dier
wat minder actief wordt en dus minder calorieën nodig heeft. Incidenteel kunnen stofwisselingsstoornissen of medicijngebruik overgewicht tot gevolg hebben.

De risico’s van overgewicht

Dieren met overgewicht leven meestal korter en zijn vaak minder gezond dan dieren die een optimaal gewicht hebben. Het teveel aan lichaamsgewicht belast de botten en de gewrichten en kan reeds aanwezige aandoeningen zoals gewrichtsproblemen (artrose) verergeren. Dieren met overgewicht voelen zich bovendien vaak niet prettig, kunnen slechter tegen hitte en kunnen minder goed spelen en bewegen. Ook hebben ze minder weerstand tegen infecties en lopen ze meer
risico tijdens operatie en narcose. Doordat dieren met overgewicht minder bewegen neemt het energieverbruik af, waardoor de problemen van overgewicht of vetzucht alleen nog maar verergeren.

De belangrijkste risico’s van overgewicht zijn:

• Bewegingsproblemen en gewrichtsaandoeningen
• Verminderd uithoudingsvermogen
• Leveraandoeningen
• Suikerziekte (diabetes mellitus)
• Grotere risico’s bij operaties en narcose
• Slechte huid- en vachtconditie
• Verminderde weerstand tegen infecties
• Hart- en ademhalingsproblemen

De verschijnselen bij overgewicht zijn:

• Vetophoping op de ribbenkast, ruggengraat en staartbasis
• Dikke buik en verlies van taille
• Verminderd uithoudingsvermogen
• Slecht bestendig tegen warmte

Een gemakkelijke manier om te controleren of uw huisdier overgewicht heeft, is zijn ribben te voelen door met een vlakke hand over de borstkas te strijken. Als u de ribben niet of met moeite kunt voelen, dan is uw huisdier te zwaar. Daarnaast kunt u uw huisdier bij ieder bezoek aan de dierenarts laten wegen, zodat veranderingen in het lichaamsgewicht vroegtijdig opgemerkt worden.

De behandeling

Bij de behandeling van overgewicht spelen drie factoren een rol: de voeding, de lichaamsbeweging en het gedrag van het dier.

Dieetvoeding

Indien uw dier last heeft van overgewicht of vetzucht zal hij moeten afvallen. Dit kan worden bereikt door de energieopname via de voeding te verminderen en het energieverbruik door middel van meer beweging te stimuleren. Uw dierenarts zal een streefgewicht voor uw hond of kat vaststellen en aangeven hoeveel het dier per dag mag eten. Meestal wordt een energie-arme (calorie-arme) dieetvoeding voorgeschreven zoals het Royal Canin Obesity Management Diet.
De duur van de vermageringsperiode is afhankelijk van hoeveel uw huisdier moet afvallen. Gewichtsverlies moet altijd geleidelijk plaatsvinden. Dit is vooral bij katten heel belangrijk. Vasten kan bij katten namelijk leiden tot leververvetting.

Dit is een levensbedreigende aandoening waarbij vet in de lever wordt opgestapeld. Zowel honden als katten mogen per week maximaal 2% van het lichaamsgewicht afvallen. Daarom wordt geadviseerd het gewicht om de 2 weken te laten controleren bij uw dierenarts. Als het dier geleidelijk gewicht verliest is het namelijk gemakkelijker om het dier op het ideale gewicht te houden zodra het streefgewicht is bereikt. Over het algemeen duurt het meerdere maanden tot het streefgewicht wordt bereikt.

Lichaamsbeweging

Door regelmatig te bewegen (zoals lopen en rennen) wordt door het lichaam meer energie verbruikt. Voor honden is zwemmen een goede beweging, vooral als de hond gewrichtsproblemen heeft. De lichaamsbeweging moet wel langzaam opgebouwd worden. Uw dierenarts kan het beste bewegingsadvies voor uw hond geven. Bij katten kan de beweging gestimuleerd worden door de kat actief naar zijn voeding te laten zoeken en met hem te spelen.

Gedrag

Het bedelgedrag wordt bevorderd als het dier telkens iets lekkers krijgt als hij erom vraagt. Daarom is het belangrijk dat het dier geen tussendoortjes krijgt. Verder hebben katten een aantal speciale gedragspatronen die stress voorkomen. Als het natuurlijke gedrag van de kat niet wordt gerespecteerd, zal hij dit onder andere uiten door meer te gaan eten. Daarom moet de kat de mogelijkheid hebben om zich te verstoppen en om “prooien” (speeltjes) te vangen. Voor de
begeleiding van honden en katten met overgewicht heeft Royal Canin speciaal voor de dierenartsenpraktijk het afslankprogramma “SlimFit” ontwikkeld. Voor meer informatie over dit programma kunt u terecht bij uw dierenarts.

Het SlimFit programma

Het SlimFit programma is niet alleen gericht op gewichtsverlies met behulp van dieetvoeding, maar ook op meer beweging en het aanleren van goede voedingsgewoonten. Hiermee kunt u voorkomen dat uw hond na de afslankperiode opnieuw te zwaar wordt. Dit vergt van u als eigenaar de nodig inspanning en tijd. Daarom is het belangrijk dat u gemotiveerd bent om uw hond weer op een goed gewicht te krijgen. Het resultaat is echter alle inspanningen waard, want hiermee zult u de gzonheid en het welzijn van uw hond verbeteren.

Het SlimFit programma verloopt als volgt. Allereerst wordt door uw dierenarts of assistente het Streef- en Fitgewicht van uw hond vastgesteld. Door middel van vragen over het huidige eet-, beweeg- en gedragspatroon van uw hond, kan uw assistente een persoonlijk behandelsplan opstellen. Hierbij worden adviezen gegeven over voeding, beweging en het veranderen van aangeleerd gedrag. De adviezen worden zoveel mogelijk op de persoonlijk situatie van u en uw hond toegepast, om een succesvol eindresultaat te bevorderen.

Of de behandeling van overgewicht succes heeft, is in grote mate afhankelijk van uzelf. Alleen u kunt ervoor zorgen dat uw huisdier werkelijk gewicht verliest. Het zal moeite kosten en u zult vol moeten houden, maar het is het zeker waard. De gezondheid en de kwaliteit van het leven van uw huisdier gaan erop vooruit en u zult meer plezier beleven aan zijn gezelschap.

Na het behalen van het streefgewicht is het belangrijk te zorgen dat het dier niet opnieuw te zwaar wordt. Dieren die met een calorie-arme dieetvoeding het streefgewicht bereikt hebben, gaan efficiënter om met de hoeveelheid energie die ze met de voeding opnemen. Daarom hebben dieren die een gewichtsverliesprogramma hebben gevolgd, minder energie nodig om op gewicht te blijven. Om het optimale gewicht te behouden wordt geadviseerd na een calorie-arme dieetvoeding over te schakelen op een (dieet)voeding met een beperkt energiegehalte, zoals Royal Canin Neutered Dog of Weight Control voor de hond en Neutered Cat voor de kat.

Eigenschappen van een vermageringsdieet

Laag energiegehalte

Een calorie-arme dieetvoeding maakt het mogelijk de energieopname door uw huisdier te beperken zodat uw huisdier gewicht verliest. Daarnaast worden de aanbevolen hoeveelheden voeding per dag afgestemd op het streefgewicht.

Hoog eiwitgehalte

Eiwitten leveren voor het lichaam minder energie dan vetten en koolhydraten. Daarom is het belangrijk dat de dieetvoeding een hoog eiwitgehalte bevat. Het hoge eiwitgehalte zorgt er bovendien voor dat bij gewichtsverlies voornamelijk het vet van het lichaam verdwijnt en de spiermassa behouden blijft. Daarnaast bevorderen eiwitten het gevoel van verzadiging, zodat het dier ondanks het dieet geen hongergevoel heeft. 

Verhoogd vezelgehalte

Een vermageringsdieet is speciaal ontwikkeld om uw hond of kat na het eten een voldaan gevoel te geven, terwijl een maaltijd toch aanzienlijk minder calorieën bevat dan normale voeding. Een verhoogd vezelgehalte en speciale voedingsvezels zorgen voor een vergroting van het voedselvolume in de maag. Dit geeft een gevoel van verzadiging waardoor de hond minder honger heeft en dus minder zal bedelen.

Verhoogde gehaltes aan voedingsstoffen

De gehaltes van de belangrijkste voedingsstoffen zijn verhoogd (eiwitten, essentiële vetzuren, vitaminen, mineralen), om er zeker van te zijn dat tijdens het gewichtsverliesprogramma ruimschoots in de voedingsbehoefte wordt voorzien.